चतुथः खण्डः

[मनसः सङ्कल्पस्य श्रेष्ठत्वम् ]

सङ्कल्पो वाव मनसो भूयान् । यदा वै सङ्कल्पयते, अथ मनस्यति, अथवाचमीरयति, तामु नाम्नीरयति । नाम्नि मन्त्रा एकं भवन्ति । मन्त्रेषु कर्माणि ॥ १ ॥

तानि ह वा एतानि सङ्कल्पकायनानि सङ्कल्पात्मकानि सङ्कल्पे प्रतिष्ठितानि ।समकॢपतां द्यावापृथिवी, समकल्पेतां वायुश्चाऽऽकाशञ्च, समकल्पन्तामापश्च तेजश्च ।तेषाँ सङ्कॢप्त्यै वर्षँ सङ्कल्पते । वर्षस्य सङ्कॢप्त्या अन्नँ सङ्कल्पते । अन्नस्यसङ्कॢप्त्यै प्राणाः सङ्कल्पन्ते । प्राणानाँ सकॢप्त्यै मन्त्राः सङ्कल्पन्ते । मन्त्राणांसङ्कॢप्त्यै कर्माणि सङ्कल्पन्ते । कर्मणाँ सङ्कॢप्त्यै लोकः सङ्कल्पते । लोकस्यसङ्कॢप्त्यै सर्वं सङ्कल्पते । स एष सङ्कल्पः । सङ्कल्पमुपास्स्वेति ॥ २ ॥

स यः सङ्कल्पं ब्रह्मेत्युपास्ते, सङ्कॢप्तान्वै स लोकान् ध्रुवान् ध्रुवः, प्रतिष्ठितान्प्रतिष्ठितोऽव्यथमानान् अव्यथमानोऽभिसिद्ध्यति । यावत् सङ्कल्पस्य गतम्,तत्रास्य यथा कामाचारो भवति, यः सङ्कल्पं ब्रह्मेत्युपास्ते । अस्ति भगवः सङ्कल्पाद्भूय इति । सङ्कल्पाद्वाव भूयोऽस्तीति । तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ ३ ॥

॥ इति चतुर्थः खण्डः ॥